Pierwsza z własną melodią pieśń żołnierska z II wojny światowej. Narodziła się w październiku 1939 r. w obozie internowanych żołnierzy polskich w miejscowości Bals, na terenie Rumunii^[7]. Opracowanie utworu na głosy było dziełem Adama Harasowskiego. Chór obozowy, złożony z żołnierzy i oficerów, wykonał po raz pierwszy tę pieśń w drugą niedzielę października 1939 r. Autor przedarł się do tworzącej się Armii Polskiej we Francji, następnie do Wielkiej Brytanii. Modlitwa obozowa dotarła do okupowanego kraju za pośrednictwem tzw. „cichociemnych” – skoczków spadochronowych – gdzie cokolwiek przerobiona nosiła tytuły Modlitwa AK, Modlitwa żołnierza tułacza lub Modlitwa partyzancka. Zyskała szeroki rozgłos, śpiewały ją wszystkie formacje Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zgrupowania kresowe AK śpiewały w drugiej zwrotce: „Znad Warty, Wisły, Niemna, Sanu...”^{[1], [6]}.

W Szarych Szeregach znana była także dopisana do Modlitwy obozowej strofa anonima:

W poszumie drzew, błogosław Panie

Przysięgę naszą we dniach prób.

Cokolwiek zdarzy się i stanie,

Nie damy Polski, to nasz ślub.

Pieśń Adama Kowalskiego po raz pierwszy wydrukowano w 1940 r. w „Wiadomościach Polskiej Misji Katolickiej w Londynie” (Londyn, nr 4–5–6, s. 7)^[8], a następnie w konspiracyjnym zbiorze Pieśń ujdzie cało... (Warszawa, listopad 1941). Autorem zbioru był przedwojenny krytyk literacki Leon Pomirowski (1891–1943), zamordowany na Majdanku^[7].

Utwór był wielokrotnie drukowany w prasie podziemnej, że odnotuję tylko publikację z 1944 r. w styczniowym numerze miesięcznika „Na orlich skrzydłach”, który ukazywał się w powiecie opatowskim na Kielecczyźnie, a także w konspiracyjnych broszurach i śpiewnikach, m. in. w zbiorze Pieśni oddziałów partyzanckich Zamojszczyzny oraz w wydawnictwie powielaczowym z listopada 1944 r. Godlewski_Antoni_Partyzanckim_szlakiem_antologia_wyd_pamiatkowe^[1]. Utwór stał się hymnem sławnych oddziałów partyzanckich „Ponurego” w Górach Świętokrzyskich^[4].

Tekst utworu został nadesłany przez Tadeusza Durczyńskiego w ramach konkursu zorganizowanego staraniem Zarządu Głównego Związku Młodzieży Wiejskiej oraz redakcji tygodnika „Nowa Wieś”. Ojciec uczestnika konkursu w czasie wojny przebywał w niemieckiej niewoli, w Stalagu 6A w Westfalii, gdzie poznał tę pieśń. Słowa z drobnymi zmianami w tekście nadesłali również: Czesław Karwowski, Jan Daleszczyk i Anna Klimek^[5].