Zgłoszenie do artykułu: Trzeci Maj

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Trzeci Maj

Witaj majowa jutrzenko

Mazurek Trzeciego Maja

Trzeci maj Litwina

Polonez Trzeciego Maja

Autor słów:

Suchodolski, Rajnold

nieznany[3], [8], [15]

Autor muzyki:

nieznany[15]

Chopin, Fryderyk[6], [13]
Jest to domniemany autor muzyki.

Klukowski, Józef Tadeusz[6]
Dokonał opracowania muzycznego.

Melodia:

narodowa[1]

Data powstania:

23 kwietnia 1831

Miejsce powstania:

Kałuszyn

Informacje

Największą popularnością spośród utworów muzycznych powstałych zarówno w XVIII w., jak i w okresach późniejszych dla uczczenia Konstytucji Majowej zyskał Mazurek trzeciego Maja. Jego melodia pojawiła się w latach dwudziestych XIX w., Śpiewali ją początkowo członkowie Towarzystwa Akademików, zbierający się potajemnie w lasku bielańskim, aby pochodem uczcić rocznicę Konstytucji.

Kilka tekstowych wersji tego wdzięcznego mazurka powstało w okresie powstania listopadowego. Piszą je między innymi Stanisław Starzyński, Rajnold Suchodolski (autor najpopularniejszego tekstu Witaj, majowo jutrzenko) i Konstanty Gaszyński. Piosenka w czasie powstania była publikowana z melodią w dwóch tytułowych wersjach; Mazur 3 MajaMazur przedrewolucyjny nazywany 3 maja, śpiewany przez patriotyczną młodzież.

Niewyjaśnione jest definitywnie autorstwo muzyki mazurka Witaj, majowa jutrzenko. Według Aleksandra Polańskiego, znanego historyka muzyki polskiej, twórcą melodii jest Fryderyk Chopin, czego dowodem – jak zaznacza Polański – jest karta tytułowa tej piosenki, drukowanej w Warszawie (1831), na której widniało nazwisko „Ici pana Chopina” jako autora.

Pełne wymowy w odniesieniu do przypisywanego Chopinowi autorstwa melodii Mazurka Trzeciego Maja – są również – frapujące podobieństwa owej melodii, przypominające pewne fragmenty dwóch mazurków Chopina z okresu warszawskiego[6].

Maria Wacholc podaje natomiast, że melodia utworu została przejęta ze znanej pieśni Nienawidzę was, próżniaki (powstałej prawdopodobnie na początku XIX w.) do słów Stanisława Starzyńskiego. W czasie powstania listopadowego napisano do niej kilka nowych tekstów, spośród których najpowszechniej śpiewany był wiersz Witaj, majowa jutrzenko Rajnolda Suchodolskiego[5]. Słowa powstały w 40-tą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja, na kilka tygodni przed bohaterską śmiercią autora w wieku 27 lat[10].

Utwór należy do najbardziej żywotnych pieśni historycznych. Szczególną rolę spełnia on podczas obchodów rocznicowych upamiętniających ogłoszenie konstytucji. Odbywają się one co roku, 3 maja, na Placu Zamkowym w Warszawie. Ceremoniał tych uroczystości przewiduje wykonanie Mazurka podczas podnoszenia flagi państwowej[5].

Bibliografia

1. Lirenka: wieniec pieśni na uroczystość wiosenną dziatwy w układzie na 2 głosy. Cz. 2, s. 15, 16.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

2. Śpiewnik narodowy z nutami, s. 71, 72.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

3. Ojców naszych śpiew: pieśni patriotyczne, nr 37.

4. Jeszcze jeden mazur dzisiaj: pieśń w łatwym układzie na fortepian, s. 84.

5. Śpiewnik polski, s. 26, 27.

6. Siedem wieków pieśni polskiej: śpiewnik dla młodzieży z komentarzem historycznym, s. 94–96.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu utworu.

7. Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski: [melodie i teksty], s. 35, 199, 200.

8. Śpiewnik strzelecki szkoły junaka: dla organizacyj przysposobienia wojskowego, s. 121, 122.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

9. Pieśni narodowe z muzyką: w setną rocznicę trzeciego rozbioru Polski wydane. Z. 2, s. 29.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu i muzyki utworu.

10. Śpiewnik pieśni patriotycznej, s. 20, 21.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

11. Śpiewniczek młodzieży polskiej: zawierający dawne i nowsze pieśni z muzyką na 1, 2 i 3 głosy. Z. 1, z. II, nr 48, s. 72–74.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu. W śpiewniku podano skróconą wersję tekstu.

12. Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 144.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

13. ...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 27–29.

14. Śpiewnik młodej wsi: na 2 głosy, s. 12.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora słów i muzyki utworu.

15. Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 50, 51.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

Finansowanie

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.