Ukończył studia w 1950 r. u Siegfrieda Dehna w Berlinie, a następnie osiedlił się w Weimarze, pracując jako sekretarz i tłumacz Franciszka Liszta oraz komponując pieśni solowe i rozwijając ożywioną działalność muzyczno-publicystyczną. Pobyt w Weimarze ukształtował jego artystyczną osobowość oraz pozwolił nawiązać kontakty z wieloma czołowymi postaciami świata muzycznego, m. in. Schumannem, Berilozem, Brahmsem. W 1858 r. ma premierę, jego pierwsza i najbardziej znana, opera Cyrulik z Bagdadu, choć początkowo przeszła bez echa. W 1859 r. przenosi się do Wiednia, gdzie powstała jego następna opera Cyd oraz zaprzyjaźnia się z Ryszardem Wagnerem. W 1865 r. przenosi się do Monachium, gdzie został powołany do zorganizowania Królewskiej Szkoły Muzycznej. Okres monachijski zaowocował w jego twórczości głównie utworami chóralnymi. Zmarł nagle nie dokończywszy trzeciej opery Gunlöd.

Należał do tak zwanej „Grupy Młodoniemieckiej”, nad którymi jednak górowały dwie wielkie osobowości tego okresu – Liszt i Wagner. Mimo to wykształcił swój indywidualny styl. Trzonem jego twórczości są pieśni, powstałe głównie w Weimarze, z późniejszych wyróżnia się cykl pieśni dla żony An Bertha op. 15, osobne miejsce przypada zbiorowi Vater–unser–Lieder op. 2 oraz Weihnachts–Lieder op. 8. Jego pieśni są w większości lapidarnymi miniaturami wokalnymi, wzruszają osobistą nutą, szczerą żarliwością, a zarazem subtelnością wypowiedzi, podkreślają to delikatna linia melodyczna i lekkość faktury fortepianowej.

Zajmował się również działalnością literacką, przetłumaczył na język niemiecki m. in. liberetta oper Pergolesiego, Glucka, Berlioza, autor tomu Lyrische Poesien (1861) i krótkiej autobiografii (1874)^[3].

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.