Zgłoszenie do artykułu: Epilog

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Czterdziesty dzień powstania,

czterdziesty pierwszy dzień powstania,

pięćdziesiąty drugi dzień powstania,

Nie płacz, nie płacz. I tak umrzesz.

A jak nadejdzie zima?

I Boże Narodzenie?

Nie płacz, nie płacz. I tak umrzesz.

Może choinki… Skądś będą.

Pozory i prawda smutna.

Nie płacz, nie płacz. I tak umrzesz.

- Żeby cię cholero pierwsza bomba zabiła!

Nie płacz, nie płacz. I tak umrzesz.

Pięćdziesiąty dzień powstania.

20 września. Na rogu Wilczej i Kruczej, ktoś z kimś zamienił się zapałkami na pomidor.

Potem ten sam ktoś wyniósł na ten sam róg chleb. Ktoś inny papierosy. Ktoś złoto.

W czasie bombardowania po stronie Chmielnej ktoś bębnił na fortepianie Warszawiankę.

A oni walili.

Walili.

Niemieckie bombowce.

Radzieckie myśliwce.

Z nadziei wróciła beznadziejność.

Beznadziejność.

Beznadziejność co do frontu i losów powstania.

Czuło się bliski upadek powstania.

Ktoś komuś dał kostkę cukru.

Może jeszcze kiedyś się zobaczymy.

Może kiedyś się jeszcze zobaczymy.

Idzie ktoś ulicą, trzyma w ręku byle co.

Pieniądze były jak śmiecie.

Może jeszcze kiedyś się zobaczymy.

Może się jeszcze kiedyś zobaczymy.

Nie grają nam surmy bojowe

ni werble do szturmu nie warczą

Nam przecież te noce sierpniowe i 

prężne ramiona wystarczą…

23 września Czerniaków padł.

27 września padł Mokotów.

30 września skapitulował Żoliborz.

W kanałach znaleźli dwieście trupów.

Żoliborz.

Powązki.

Wola.

Ochota.

Raz seria karabinu do kolejki przy studni.

Gwałty.

Mokotów,

Czerników,

Kapitulacja Żoliborza 30 września,

i upał.

Całe uderzenie na Śródmieście.

A reszta?

W gruzach.

Parę na pół i na ćwierć ocalałych ulic, które do ulic podobne tylko.

Kupa gruzów, przebitych piwnic i kupa trupów.

W powietrzu kapitulacja.

Słońce. Kurz.

I waliło, waliło, i huk.

Coś pohukiwało.

Coś leżało wszędzie.

Czuło się dużo ludzi.

Śpiew z okna.

Śpiew przeraźliwy.

Ktoś siedzi na krześle.

Frontem do okna. I śpiewa.

I tylko ten śpiew.

Pięknaś jest cała,

Przyjaciółko moja….

Moja- pół mówione.

I śpiewanie jak ryk.

Jakby wskazówki zegara nazad cofane.

Od tekstu Godzinek,

od intencji,

do uporu.

Godzinki na zakończenie powstania.

Sobota.

Jeszcze tłukli w moździerze, w krowy.

Nocą też.

Nie wiadomo jak.

Nie wiadomo co.

Nie wiadomo kto.

Przywykło się.

Październik.

Trzeci miesiąc.

Trzeci miesiąc powstania.

Sześćdziesiąty drugi dzień.

I wszystko ucichło.

Duży front cicho.

Niemcy cicho.

My cicho.

Cisza.

Nie było takiej od 1 sierpnia.

I nagle zachciało się wszystkim żyć!

Zachciało się żyć!

Żyć! Iść! Wyjść!

Popatrzeć! Na słońce.

I zaczęli ze wszystkich piwnic, dziur, lochów, zaczęli wychodzić.

Na ulicę! Na słońce! Na powietrze!

Ani żałoba. Ani święto.

Nie wiadomo co.

Wszystko naraz.

Wylęgnięcie narodu, na wierzch.

Tłum.

Tłum walił ze wszystkich bram, podwórek, wylotów i przecznic.

Na miasto.

Spotykało się, mijało się.

Gadało. Przystawało się. Patrzyło w niebo.

Wszyscy ze wszystkimi.

Niebem wysoko leciały dwa bociany.

1 października.

A kotów już nie było.

A psów już nie było.

Gołębi nie było.

I to narastało.

Gruzy za gruzami.

Zwały za zwałami.

Gdzieś poł domu, gdzieś półtora.

Nie miało znaczenia.

Nie ma miasta.

Nie ma domów.

Dwieście tysięcy ludzi leży pod gruzami.

Razem z Warszawą.

2 października wszystko już ucichło. Na stałe.

Kapitulacja.

Koniec powstania.

Ogłoszone.

Całe miasto.

Cicha rozpacz.

Powstańcy składają broń.

Ludzie na roboty do Niemiec.

Ludzie, ludzie, ludzie.

Z tobołami, rodzinami.

Od Marszałkowskiej, Koszykowej, Śniadeckich do Politechniki.

Alejami, Towarową, do Palcu Zawiszy.

Tłum na całą szerokość.

Ludzie, ludzie, ludzie. Lecieli, rwali, nieśli, gotowali, jedli, i znów lecieli, i rwali, i jedli.

I żeby chociaż parę dni tu pobyć.

Siedzieli na tobołach.

Szukali swoich.

Zagubionych.

Umówionych.

Umarłych.

Walizy. Dzieci. Wychodzenie.

Wychodzenie z Warszawy.

Sąd ostateczny.

Zbieranie się na Sąd Ostateczny.

Byle nie do Rzeszy.

Byle nie na Zachód.

U Bauera piesek wyje.

Na śniadanie jadł pomyje.

A na obiad kawał flaka,

Żeby szczekał na Polaka.

Oj… Lala-lala-la-la

Tra-lala-lala-la-la

Alala-lala-la.

Co wy? Wychodzicie?

Naprawdę wychodzicie?

Po co? Zostańcie.

Zostańcie z nami.

Może pół roku jeszcze.

Zostańcie w gruzach.

Wychodzenie.

Wychodzenie z Warszawy.

Ostateczne.

To zeszyty szkolne mojej zmarłej córki!

To szkolne zeszyty mojej córki!

Luuuudzie… Dokąd wychodzicie!

Luuuuuudzie!

Trzeci dzień Świąt jak Metafora.

Kończył się dzień kapitulacji.

Dzień, który rano był jeszcze ostatnim, sześćdziesiątym trzecim dniem powstania warszawskiego, 1944 roku.

Czołgi na Marszałkowskiej.

Czołgi przez Nowy Świat.

A pamiętasz tę noc lipcową?

Fika w lewo, fika w prawo…

Cała Warszawa wykrzyknie nam hallo…

Pod rękę przez cały Mokotów…

Do broni, Jezus Maryjna, do broni, do…

Pod twoją obronę…

Na lwa srogiego bez obawy siądziesz…

Ludzie grzebali w gruzach w piwnicach.

Wygrzebywali.

Dokumenty.

Świadectwa maturalne.

Fotografie.

Aparat fotograficzny.

Każdy biały worek na plecy i się szukało..

I szło.

To się przyśpieszało.

Albo się skręcało.

W lewo.

W prawo.

Nie wiadomo po co.

Coś się mówiło.

Wypytywało.

Co dalej.

A od ludzi szedł tylko szum.

I samemu się szumiało.

Nogami.

Mówieniem.

Płynięciem, które było odpływaniem.

Krzyki Niemców.

Nosze za noszami.

Zielone mundury.

Hitlerowskie mundury.

Rozlatane.

Dużo ich.

Na barykadzie biała szmata.

Szukali powstańców.

Powstańcy mieli wyjść na końcu.

I składać broń.

Wszyscy ludzie byli do siebie podobni, i niepodobni do innych.

A świat, jakby go nie było.

Niepewny świat.

Daleki.

Daleki świat i oddzielność.

Wywózki z getta z zachlorowanych wagonach, w których się umierało.

Wywózki do obozów.

Wywózki na roboty.

Pożegnania.

Może jeszcze kiedyś się zobaczymy.

Segregacja ludzi.

W ciemności rozbierali się do naga.

I te wołania, wołania, wołania, wywoływania.

Na głosy.

Adresy.

Nazwiska.

Szuka się wciąż.

Lewe. Prawe. Lewe. Prawe. Lewe. Prawe. Lewe. Prawe.

Adresy.

Nazwiska.

Marszałkowska 35. Jadwiga Szamotulska.

Chmielna 18. Andrzej Polakowski.

Bracka 5. Zofia Węgrzyn.

Malwina Kociela. Mazowiecka 5.

Grójecka 15. Pelagia Wąchocka.

Antoni Marzec. Artur Marzec.

Malawski. Chopina 2.

Kazimierz Czeladź. Hoża 35.

Jadwiga Penetrowa. Poznańska 12.

Mieczysława Puchałowska. Wspólna 43.

Zenon Kołodziej. Marszałkowska 94.

Jerzy i Barbara Porowscy. Złota 7.

Borowska Barbara. Chmielna 5.

Jak z cmentarza w Zaduszki.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.

Co ma być niech będzie prędzej.[1]

Bibliografia

1. http://www.jerzysatanowski.com/.
Strona internetowa Jerzego Satanowskiego [odczyt: 28.09.2015].