Adam Mickiewicz napisał ten wiersz w sztambuchu E. Ankwiczówny „na drodze do Genui” – 11–14 VII 1830 r. (opublikowany w 1831 r.). Stał się jednym z najpopularniejszych utworów polskich o silnej wymowie patriotycznej, wzmagającej się w chwilach zagrożenia bytu narodowego. Ukazuje tragiczną beznadziejność walki Polaków z zaborcami i męczeński los najlepszych synów narodu. Kierując utwór do bezimiennej „matki Polki” nadał mu znaczenie ogólnonarodowe. Wiersz pozostawił głębokie ślady na twórczości innych poetów i pisarzy, przykładowo, jego echa pojawiają się w oświęcimskiej kolędzie Tadeusza Borowskiego z 1943 r^[1].