Hej, za biurkiem w Piotrkowie(1)
Siadł Pułkownik(2) niestary,
Wkoło oficerowie,
On tak prawił do wiary(3):
Na wojence jak przy święcie,
Gdy człek jest w departamencie,
Choć niektórzy drwią i klną cię,
Kpisz z tych, co giną na froncie.
Dzisiaj gorzej już trocha,
Straszny na froncie zamęt –
Nie dość, że biją Mocha,
Bić chcą i departament.
Nie oczerniam, Boże ochroń,
Bić się umie byle Pochroń(4),
Lecz – sam przyznasz, o narodzie –
Trudniej żyć z wszystkimi w zgodzie.
Wojownicza wiedz, bando,
Wszystkim miły jest Władek,
Nawet w Armee Komando
Każdy klepie mnie w... ramię.
Bom piękny jak posąg w parku,
Głowę mam na giętkim karku,
No a plecy aż w Cieszynie(5) –
Taki na wojnie nie zginie.
Wprawdzie szczęście mam duże,
Lecz nie wszystkim są szanse,
Że wydajniej gdzieś służę,
Świadczą moje awanse(6).
W pewnej walce jam bez trwogi
I ja zwalczam jakieś wrogi,
Wszak ten „za waleczność” medal
Hranilović(7) darmo „nie dał”.
Czymże wreszcie was gniewa
W pracy mój departament(8).
Każdy, co chce, przelewa –
Ten krew, ów zaś atrament.
Iść do szturmu to rzecz bydła,
trudniej w... kieszeń leźć bez mydła –
Nie byłoby całej chwały,
Gdyby nie me memoriały.
I to, bando, wiesz sama,
Pożyteczny nasz przedział,
Gdyby nie ma reklama,
Pies by o was nie wiedział.
Zresztą noszę srebrny kołnierz
I „bądź co bądź” jestem żołnierz,
Wiem, jak ludzie w polu giną –
Raz widziałem to gdzieś w kino.[1]
(1) Piotrków – siedziba Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego od końca lutego 1915 r.
(2) Władysław Sikorski (1881–1943) – inż., gen. broni, współorganizator Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego, oficer rez. armii austriackiej, szef Departamentu Wojskowego NKN (sierpień 1914–wrzesień 1916), we wrześniu 1916 r. dowódca 3 pp, szef Krajowego Zaciągu Polskiej Siły Zbrojnej, dowódca obozu ćwiczebnego PSZ w Zambrowie, do lutego 1918 r. komendant Ośrodka Uzupełnień Polskiego Korpusu Posiłkowego w Bolechowie, po Rarańczy internowany w obozie Dulfalva na Węgrzech.
(3) zwrotka pierwsza jest przeróbką utworu Gustawa Ehrenberga Bartłomiej Głowacki (1848):
Hej, tam w karczmie za stołem
Siadł przy dzbanie Jan stary:
Otoczyli go kołem,
On tak mówił do wiary.
Utwór śpiewany był na melodię piosenki Wincentego Pola Krakusy (Grzmią pod Stoczkiem armaty).
(4) Pochroń – negatywny bohater, bandyta, z powieści Stefana Żeromskiego Dzieje grzechu.
(5) W związku z rozwojem rosyjskiej ofensywy w Galicji Naczelna Komenda Armii austriackiej (AOK) opuściła Nowy Sącz i przeniosła się do Cieszyna. Szefem sztabu AOK był Frantz Conrad von Hötzendorf (1852–1925), wspomagany przez szefa Oddziału Informacyjnego Oskara Hranilovicza.
(6) Legioniści I Brygady nieuznający w praktyce austriackich stopni wojskowych szczególnie niechętnie patrzyli na austriackie nominacje oraz odznaczenia (tzw. „mentole”), nadawane formacjom tyłowym.
(7) Oskar von Czwetassin Hranilović – Chorwat, baron, płk armii austriackiej, od 1912 r. szef Biura Ewidencyjnego przekształconego w 1914 r. w Oddział Informacyjny AOK, referent ds. Legionów, przeciwnik tworzenia wojska polskiego.
(8) Głównym zadaniem Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego było organizowanie wojska polskiego przy boku armii austro-węgierskiej. Prowadzony od początku swego istnienia przez płk Władysława Sikorskiego, zajmował się głównie werbunkiem i ekwipunkiem nowych oddziałów. Departament Wojskowy był całkowicie kontrolowany przez AOK. Ważną rolę, ze względu na szerzenie ideologii legionowej, spełniało Biuro Prasowe DW, kierowane przez Stanisława Kota (działalność wydawnicza).
