Marsz Zuchowatych

Zgłoszenie do artykułu: Marsz Zuchowatych

Przyjmuję do wiadomości, że Administratorem moich danych osobowych jest Centrum Kultury Podgórza w Krakowie, z siedzibą: ul. Sokolska 13, 30-510 Kraków, e-mail: sekretariat@ckpodgorza.pl. Moje dane osobowe będą przetwarzane w celu przygotowania i przekazania odpowiedzi na przesłaną przeze mnie wiadomość. Więcej informacji na temat ochrony danych osobowych znajduje się tutaj: polityka prywatności.

Śladem ojców naszych idziem do zwycięstwa,

W duszy niesiem wiarę, a w sercu hart męstwa.

My nie znamy zwątpień ani wyczerpania,

Wytrwamy do końca, Polski zmartwychwstania.

Pod Łowczówkiem(1) boje dały chrzest i miano,

Drugi pułk w Brygadzie niesie śmierci wiano.

Drżyjcie, wy, ciemiężcy, drżyjcie, carskie sługi!

Krwawy ślub swój składa strzelecki pułk drugi.

Wpada Nida(2) w Wisłę, niosąc jej nowinę,

Że pułk drugi przeszedł Kielecką Krainę.

Wytęż wzrok, siostrzyco, idą orły nasze,

Błyszczą już bagnety i srebrne pałasze.

Ojczyźnie i Bogu niech świadczą Konary(3),

Że nie znamy zwątpień, nie stracimy wiary.

Póki Wódz kochany sztandar dzierży w ręku,

Pójdą Zuchowaci(4) w bój krwawy bez lęku.

Ożarów(5), Kamienna(6) to nowe wawrzyny,

W które wojna stroi Twoje, Polsko, syny.

Już orzeł strzelecki za Wisłę szybuje,

Lublinowi odsiecz Komendant gotuje.

Urzędów(7) i Babin(8) strzelców zobaczyły,

Majdan Krasieniński(9) liczne zna mogiły.

Z Kamionki, Stasina(10) pierzcha dzicz moskiewska,

Witają nas bramy Wysoko-Litewska(11).

Już pod Białowieżą płynie pieśń żołnierzy,

Wróg opuszcza rowy: w siłę swą nie wierzy.

Próżno car im płaci rublem i orderem:

Niewolnik nie będzie nigdy bohaterem.

Na bagnach i w lasach Wołynia smutnego

Znaczą krzyże drogi brygad Piłsudskiego.

Idziemy nie bacząc na dolę, niedolę,

Od Stawygoroża(12) – po Kuchocką Wolę.

Zaświta jutrzenka, wejdziem do stolicy,

Rycerze niezłomni, wierni Piłsudczycy.

Powita Warszawa przy odgłosie dzwonów

Nas – pułk drugi strzelców, a piąty Legionów(13).[1], [2]


(1) Łowczówek – miejscowość między Tuchowem a Tarnowem, nad rzeką Białą, miejsce krwawej bitwy stoczonej 22–25 grudnia 1914 r. przez oddziały I Brygady Legionów Polskich (w tym również bataliony: II i IV tworzące 2 Pułk Strzelców – oficjalnie zwany 5 p.p.). Straty legionistów (dowódca podpułkownik Kazimierz Sosnowski) wyniosły 128 zabitych i 342 rannych.

(2) walki okopowe nad Nidą – 2 marca–11 maja 1915 r.

(3) Konary – miejsce szeregu bitew stoczonych w dniach 16–23 maja 1915 r. przez oddziały I Brygady (głównie 5 p.p.), pozostające w odwodzie 4 dywizji piechoty austriackiej. Bataliony legionowe poniosły ciężkie straty (104 zabitych, 404 rannych). Walki toczyły się także pod Kozinkiem (zginął oficer I Brygady Kazimierz Piątek „Herwin”), Olszowcem, Gorzkowem i Żernikami (zginął oficer VI batalionu Franciszek Pększyc „Grudziński”).

(4) „Zuchowaci” – nazwa, którą otrzymał 5 p.p. po bitwach pod Ożarowem i Urzędowem. Fakt ten został zanotowany w piosence pt. „A jak się dowiecie”, zamieszczonej w 3 numerze pisma żołnierskiego „Zuchowaty”:

(...) Bo pod Urzędowem już stanęło na tym,

Że jest pułk nasz drugi pułkiem Zuchowatym.

(5) Ożarów – miejsce bitwy stoczonej przez oddziały I Brygady w dniach 25–29 czerwca 1915 r.; była to bardzo charakterystyczna dla I wojny światowej walka pozycyjna.

(6) Kamienna – rzeka, wpadająca do Wisły na północ od Tarłowa, miejsce walk 5 p.p. 2 lipca 1915 r., bezpośrednio przed przejściem oddziałów legionowych na prawy brzeg Wisły (3 lipiec).

(7) Urzędów – miejsce bitwy stoczonej przez I Brygadę 4–20 lipca 1915 r., która doprowadziła do wycofania się Rosjan w okolice Babina.

(8) Babin – miejsce bitwy pozycyjnej, stoczonej przez I Brygadę w dniach 24–30 lipca 1915 r., która spowodowała cofnięcie wojsk rosyjskich i opuszczenie przez nie Lublina.

(9) Majdan Krasieniński – miejsce walki pościgowej oddziałów I Brygady i 4 p.p., stoczonej w sierpniu 1915 r.

(10) Kamionka, Stasin – miejsca walk pościgowych, stoczonych w dniach 24–30 lipca 1915 r.; po opanowaniu Kamionki (7 lipca) 5 p.p. skierował się przez Stasin do miejscowości Gołąb.

(11) Wysokie Litewskie – miasto położone nad Bugiem, miejsce walk 5 p.p. 23 sierpnia 1915 r.

(12) Stawygoroż – miejscowość na Wołyniu, miejsce bitwy stoczonej przez 5 p.p. 1 października 1915 r.

(13) Z końcem 1914 r. Komenda Legionów utworzyła z sześciu walczących batalionów dwupałkową brygadę. Nowy pułk otrzymał w numeracji legionowej numer piąty. Jednakże w I Brygadzie przyjęto, że powstały trzy pułki po dwa bataliony. Bataliony I i III stanowiły 1 Pułk Strzelców, bataliony II i IV utworzyły 2 Pułk Strzelców (w legionowej nazwie 5 p.p.), a bataliony V i VI weszły później w skład 3 Pułku Strzelców, nazywanego nieoficjalnie 7 p.p. Legionów Polskich.