Marsz Żuawów

Zgłoszenie do artykułu: Marsz Żuawów

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Marsz Żuawów

Nie masz to wiary, jak w naszym znaku

Marsz Żuawów z 1863 r.

Klasyfikacja:

pieśń legionowa

Autor słów:

Wolski, Włodzimierz

nieznany[1], [2], [3], [5], [6]

Autor muzyki:

nieznany

Moniuszko, Stanisław[16]
Jest to domniemany autor muzyki.

Data powstania:

1863

Informacje

„Żuawi” kolonialne wojsko francuskie w Algerze, wsławione dzielnością w czasie Wojny Krymskiej (1854–56), w której Francja była aliantem Turcji i Anglii przeciw Rosji.

Na początku Powstania Styczniowego Apolinary Krukowski przy pomocy oficera francuskiego Francois Rochenbrune’a sformował w Ojcowie duży oddział tzw. „Żuawów śmierci”, złożony głównie ze studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nosili czarne mundury, a na głowach fezy (czerwone, tureckie). Znakiem ich był biały krzyż na czarnym polu[15].

17.02.1863 – uderzenie oddziału A. Kurowskiego na Miechów;

13.03.1863 – obrona Sosnówki przez oddział Mariana Langiewicza;

17–18.03.1863 – pod Chrobrzem i Grochowiskami zwycięskie bitwy M. Langiewicza i D. Czachowskiego – generałów powstańczych – z wojskami rosyjskimi. Szczególną rolę w tych bitwach odegrali Żuawi.

Ich dowódcami obok Francois Rochebrun’a był m.in. Francesco Nullo – bohaterski obcokrajowiec w walkach o niepodległość Polski[12]. Przystępujący do Żuawów ochotnicy składali przysięgę, że nie będą się cofać przed wrogiem i nigdy mu się nie poddadzą. Mieli oni zatem do wyboru zwycięstwo albo śmierć na polu walki. Bohaterstwo, jakim Ci walczący wsławili się w Powstaniu Styczniowym, zjednało im ogólną sympatię w społeczeństwie. Stąd też ich marsz szybko rozpowszechnił się w innych oddziałach powstańczych[6].

Jest to harda piosenka Włodzimierza Wolskiego, chyba najbardziej znana i popularna, choć „żuawi śmierci” doczekali się licznych utworów na swój temat. Większość młodych ludzi z tego legendarnego oddziału zginęło. Ich dowódca, trochę tajemniczy Francois Rochebrun, ochotnik w powstaniu styczniowym, przeżył i wrócił do Francji opromieniony sławą „polskiego bohatera”. Tam otrzymał Legię Honorową i stopień pułkownika. Ale w roku 1870, zawsze ekscentryczny i wytwornie umundurowany w niezbyt praktyczny w bitwie strój żuawa (który we Francji uchodził za polski, a w Polsce za francuski), widoczny na milę w tym uniformie, zginął od razu w bitwie pod Ruel. Została po nim i po jego „żuawach śmierci” piosenka przypisywana także Moniuszce. Choć nie jest to całkiem pewne[16].

Bibliografia

1. Piosenki leguna tułacza, s. 32.

2. Jeszcze Polska nie zginęła!: pieśni patriotyczne i narodowe. Cz. 2, Słowa, s. 60.

3. Ojców naszych śpiew: pieśni patriotyczne, nr 84.

4. Jeszcze jeden mazur dzisiaj: pieśń w łatwym układzie na fortepian, s. 50, 51.

5. Śpiewnik „Iskier”: pieśni i piosenki na różne okazje, s. 42, 43, 402.

6. Śpiewnik polski, s. 74–76.

7. Siedem wieków pieśni polskiej: śpiewnik dla młodzieży z komentarzem historycznym, s. 173–175.
Publikacja zawiera skróconą wersję tekstu.

8. Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski: [melodie i teksty], s. 55, 56, 203.

9. Śpiewnik strzelecki szkoły junaka: dla organizacyj przysposobienia wojskowego, s. 155–157.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu. Z ogólnej liczby 8 zwrotek śpiewnik podaje 5 najczęściej śpiewanych.

10. Pieśni narodowe z muzyką: w setną rocznicę trzeciego rozbioru Polski wydane. Z. 2, s. 18, 19.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

11. Polski śpiewnik narodowy z melodiami, s. 117–119.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

12. Śpiewnik pieśni patriotycznej, s. 26, 27.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

13. Śpiewniczek młodzieży polskiej: zawierający dawne i nowsze pieśni z muzyką na 1, 2 i 3 głosy. Z. 1, z. I, nr 14. s. 24–26.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu i podaje skróconą wersję tekstu.

14. Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 90, 91.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

15. ...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 128–131.

16. Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 141, 142.