Piosenka utrzymana jest w tonacji smutnej, opowiada bowiem o największej i najkrwawszej z partyzanckich bitew, jakie rozegrały się na polskich ziemiach podczas ostatniej wojny. Toczyła się ta bitwa ponad dwa tygodnie, od 8 do 25 czerwca 1944 r., a jej finał, najbardziej tragiczny w swej wymowie, rozegrał się pomiędzy 20 a 24 czerwca w Puszczy Solskiej w powiecie biłgorajskim. Poległy wówczas dziesiątki żołnierzy Armii Krajowej, Armii Ludowej, Batalionów Chłopskich i partyzantów radzieckich, którzy ramię przy ramieniu stawiali czoła trzem dywizjom hitlerowskim, wspieranym przez samoloty i broń pancerną. Echa tej krwawej bitwy znajdziemy w samorodnej pieśni Tam za lasami, za Osuchami. Pod tą wsią, w zbiorowych mogiłach, pochowano po walce poległych. Ale pieśń „Sławiana” – Zbigniewa Orlińskiego ma dodatkowy aspekt. Był on uczestnikiem tej bitwy. W 16-zwrotkowej balladzie snuje opowieść o tych, którzy walczyli i padli w Puszczy nad Tanwią i Sopotem. Wymienia ich pseudonimy, stopnie i miejsca, gdzie zginęli. Zamieszczamy wersję skróconą^[1].