Mazur Kajdaniarski

Zgłoszenie do artykułu: Mazur Kajdaniarski

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE i ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 (Dz. U. poz. 1000), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.
Administratorem danych jest Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” z siedzibą w Krakowie przy ulicy Krakusa 7. Wszelkie dokładne informacje o tym jak zbieramy i chronimy Twoje dane uzyskasz od naszego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (iodo@bibliotekapiosenki.pl).
Wszystkim osobom, których dane są przetwarzane, przysługuje prawo do ochrony danych ich dotyczących, do kontroli przetwarzania tych danych oraz do ich uaktualniania, usunięcia jak również do uzyskiwania wszystkich informacji o przysługujących im prawach.

Tytuł:

Mazur Kajdaniarski

Do mazura stań wesoło

Mazur więzienny

Autor słów:

Waryński, Ludwik

Autor muzyki:

nieznany

Klukowski, Józef Tadeusz[4]
Dokonał opracowania muzycznego.

Melodia:

utworu Bracia, rocznica, więc po zwyczaju...[3], [5], [9]

utworu Mazur polski[5]

utworu Mazur Suchozameta[5]

mazura ludowego[5]

Data powstania:

1885
Brak zgodności co do daty powstania utworu, jedna z publikacji podaje rok 1885, inna 1886.

Miejsce powstania:

X Pawilon Cytadeli Warszawskiej

Informacje

Pieśń ta powstała w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej[4] po ogłoszeniu wyników procesu 29 członków „Proletariatu”. Czterem oskarżonym zasądzono karę śmierci. 28 stycznia 1886 r. zostali oni powieszeni w Cytadeli Warszawskiej. Pozostałych więźniów wysłano na długoletnią katorgę[1].

Pierwotny tekst uległ wielokrotnym zmianom oraz rozrastał się w miarę wydarzeń. I tak, po 28 stycznia 1886 r. Waryński dopisał nowe strofy. Podobnie w grudniu 1886 r. powstaje ostateczna wersja utworu. Niewykluczone jednak, że w pracy nad Mazurem kajdaniarskim brali udział inni współwięźniowie i przyjaciele Waryńskiego. Jest bowiem wiernym odbiciem nastrojów tej bohaterskiej grupy młodzieży z I „Proletariatu”[9].

Utwór został opublikowany po raz pierwszy 4 marca 1899 r. w dzienniku Robotnik[3]. W przedmowie do tej pieśni napisano:

Droga nam być musi każda pamiątka po towarzyszach, którzy życie swe poświęcili naszej sprawie i swą ofiarną pracą stworzyli podwaliny ruchu socjalistycznego w Polsce.

Redaktorem, który tak skomentował w Robotniku utwór L. Waryńskiego był Józef Piłsudski, wówczas działacz PPS. W lipcu 1899 r. londyński Przedświt (nr 7) wydrukował 3200 egzemplarzy Mazura z przeznaczeniem do kolportażu w Krakowie i poprzedził tekst słowami: „Droga pamiątka po zmęczonym przez carat towarzyszu”[9].

Rewolucjoniści śpiewali słowa L. Waryńskiego na melodię popularnej wówczas pieśni powstania listopadowego Bracia, rocznica! Więc po zwyczaju..., do której tekst napisał Wincenty Pol (1807–1872). Wkrótce jednak, zaczęto do tej melodii wykonywać wyłącznie Mazura Kajdaniarskiego[3].

Bibliografia

1. 

Polskie pieśni rewolucyjne z lat 1918–1939, s. 32–36.

2. 

To idzie młodość: śpiewnik jednogłosowy, s. 10–12.

3. 

Śpiewnik „Iskier”: pieśni i piosenki na różne okazje, s. 26–28, 400.

4. 

Siedem wieków pieśni polskiej: śpiewnik dla młodzieży z komentarzem historycznym, s. 178, 181, 182.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu. Tekst pieśni podany jest w skróconej wersji.

5. 

Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski, s. 63, 204, 205.

6. 

Niech rozbrzmiewa wolny śpiew: śpiewnik, s. 347, 348.

7. 

Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 34, 35.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

8. 

Nasza pieśń: 20 pieśni rewolucyjnych: na 3-głosowy chór mieszany i fortepian (4-głosowy chór mieszany a cappella).
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

9. 

Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 154, 155.

Finansowanie

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.