Morze, nasze morze

Zgłoszenie do artykułu: Morze, nasze morze

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Morze, nasze morze

Chociaż każdy z nas jest młody

Marynarka wojenna

Autor słów:

Kowalski, Adam

Autor muzyki:

Kowalski, Adam

Data powstania:

1925

Informacje

Adam Kowalski napisał tę piosenkę w okresie przekształcania się wioski rybackiej Gdyni w port handlowy i wojenny[1]. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. władze niemieckie utrudniały Polsce korzystanie z portu w Gdańsku (tzw. wojna celna). Rząd polski postanowił w 1924 r. zbudować własny port i miasto Gdynię. Budowa miasta, portu i bazy marynarki wojennej na Oksywiu przebiegała w błyskawicznym tempie. W ciągu dwu lat zbudowano także magistralę kolejową ze Śląska do Gdyni z ominięciem Gdańska. W całym kraju powstawały koła Ligi Morskiej i Kolonialnej[11]. Pieśń drukowana wcześniej na łamach pism, weszła ostatecznie do wydanego w 1937 r. zbioru 100 pieśni żołnierskich. Szczególną aktualność zyskała w latach 1938–1939, tj. w okresie zagrożenia Gdańska przez hitlerowców. Wówczas też poczyniono w pierwotnym tekście drobne zmiany, a Gdynię zastąpiono Gdańskiem (wariant 2). W latach drugiej wojny światowej korzystano często z jej melodii. W Sielcach nad Oką ułożono do niej słowa piosenki Fizylierzy[1]. Autorką tej przeróbki była Janina Broniewska i znano ją także po tytułem Pieśń fizylierów[9]. W czasie Powstania Warszawskiego przerobiono ją na Miasto, Stare Miasto, zaś na terenie Iłżeckiego w batalionie partyzanckim BCh „Ośki” – Jana Sońty napisano nowe słowa do pieśni tego zgrupowania. Wśród piosenek zgłoszonych w 1944 r. na konkurs tygodnika podziemnego „Wieści” znalazł się tekst piosenki podpisany godłem „Radło” Hej, do czynu, śpiewany również na nutę Chociaż każdy z nas jest młody (są to pierwsze słowa piosenki Adama Kowalskiego). Po II wojnie na ogół piosenka trafiała do śpiewników bezimiennie. Tak ją wydrukowano w zbiorku Niech rozbrzmiewa wolny śpiew. Zachowano autorstwo w Żołnierskiej rzeczy i w antologii Poeci żołnierzom[1].

Spośród wszystkich pieśni o morzu ta pieśń najbardziej popularyzowała w narodzie idee morskie. Stała się hymnem marynarki wojennej[11].

Bibliografia

1. Niech wiatr ją poniesie: antologia pieśni z lat 1939–1945, s. 84, 85, 138.

2. 100 pieśni żołnierskich.

3. Żołnierska rzecz: zbiór pieśni wojskowych, s. 72, 73.

4. Jeszcze jeden mazur dzisiaj: pieśń w łatwym układzie na fortepian, s. 9.

5. Śpiewnik „Iskier”: pieśni i piosenki na różne okazje, s. 162.

6. Śpiewnik polski, s. 132–134.

7. Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski: [melodie i teksty], s. 86, 87, 208.

8. Niech rozbrzmiewa wolny śpiew: śpiewnik, s. 37, 38.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu i muzyki utworu.

9. Nazar, Andrzej.

10. Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 18.

11. ...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 50, 51.

12. Śpiewnik harcerski, s. 101, 102.
W drugim wersie drugiej zwrotki występuje nieznaczna różnica z prezentowanym tekstem: „Nie odbierze Gdańska nam”.

13. Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 327, 328.