Bałata, Marek

Zgłoszenie do artykułu: Bałata, Marek

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE i ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 (Dz. U. poz. 1000), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.
Administratorem danych jest Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” z siedzibą w Krakowie przy ulicy Krakusa 7. Wszelkie dokładne informacje o tym jak zbieramy i chronimy Twoje dane uzyskasz od naszego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (iodo@bibliotekapiosenki.pl).
Wszystkim osobom, których dane są przetwarzane, przysługuje prawo do ochrony danych ich dotyczących, do kontroli przetwarzania tych danych oraz do ich uaktualniania, usunięcia jak również do uzyskiwania wszystkich informacji o przysługujących im prawach.

Nazwisko:

Bałata, Marek

Data urodzenia:

31 sierpnia 1955

Miejsce urodzenia:

Rzeszów

Informacje

Wokalista jazzowy, kompozytor i aranżer, malarz, absolwent Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w 1980 r. i pedagog[2]. W dzieciństwie uczył się gry na akordeonie[1]. Prowadzi liczne warsztaty w kraju i za granicą, uczył śpiewu jazzowego w Szkole Jazzu i Muzyki Rozrywkowej w Krakowie, a obecnie wykłada we Wrocławskiej Szkole Jazzu.

Stworzył własny, łatwo rozpoznawalny styl, oparty na artykulacyjnej perfekcji, umiejętnym, często brawurowym kształtowaniu dźwięku, jazzowym frazowaniu oraz takich walorach głosowych, jak: duża siła, brzmienie i szeroka skala. Specjalizuje się w improwizacjach scatem, uzyskując instrumentalne brzmienia od tenora po falsetowy sopran (kontratenor). Łączy tradycyjne romantyczne brzmienie ze współczesnymi trendami amerykańskiego jazzu.

Wykonuje przeważnie własne kompozycje, nawiązujące do muzyki klasycznej i polskiej muzyki ludowej (albumy: Voice PaintingsTrilogy), choć w jego repertuarze nie brakuje pieśni religijnych i standardów jazzowych, najczęściej utrzymanych w stylistyce swingu i be-bopu. Wykonuje partie solowe w oryginalnych dziełach, jak: Missa Gospel’s czy Wielkopostne – Rozmyślajmy dziśMisa Criolla Ariel Ramireza w opracowaniu Tadeusza Leśniaka oraz transkrypcje utworów Fryderyka Chopina i jazzowe interpretacje piosenek Krzysztofa Komedy, Zygmunta Koniecznego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki OsieckiejAndrzeja Waligórskiego[2].

W 1987 r. w pełni poświęcił się wokalistyce. Zdobył I miejsce w Międzynarodowym Konkursie Wokalistów Jazzowych w Zamościu w 1988 r. Od tamtej pory współpracuje z jazzmanami krajowymi i zagranicznymi[1], m.in. z Billym Hartem, Ernie Adamsem, Patricją Beysens, Stevem Davisem, Jackiem Van Pollem, Marckiem Piludu[2], Sławomirem Kulpowiczem, Henrykiem Miśkiewiczem, Zbigniewem Namysłowskim, Januszem Skowronem, Tomaszem Stańką, Krzysztofem Ścierańskim[1], Andrzejem Cudzichem, Arturem Dutkiewiczem, Jerzym Główczewskim, Januszem Grzywaczem, Andrzejem Jagodzińskim, Markiem Janickim, Kazimierzem Jonkiszem, Adamem Kawończykiem, Cezarym Konradem, Tomaszem Kupcem, HenrykiemRobertem Majewskimi, Joachimem Menclem, Jackiem Niedzielą, Wociechem Niedzielą, Włodzimierzem Pawlikiem, Janem Pilchem, Ryszardem Styłą, Tomaszem Szukalski, Jarosławem Śmietaną, Zbigniewem Wegehauptem, Adamem Wendtem, Piotrem Wojtasikiem, Janem „Ptaszyną” Wróblewskim, Piotrem Wyleżołem i wieloma innymi, a także z formacjami – New Presentation, Big Warsaw Band Stanisława Fiałkowskiego, Zbigniew Czwojda and The New Sami Swoi[2].

Występował również w wielu formacjach o szerokim spektrum stylistycznym. Karierę muzyczną rozpoczął jako gitarzysta-wokalista od założenia Grupy Marka B., zespołu wokalno-instrumentalnego, z którym zdobył laury na festiwalu w Proszowicach w 1979 r. i Jazz Juniors w Krakowie w latach 1982–1983. W 1986 r. ponownie z Tadeuszem Leśniakiem – kbrd. założył grupę jazz-rockową Blue Painting (Krzysztof Olesiński – bg., Andrzej Mrowiec – dr.). W 1990 r. wystąpił z Krakowską Grupą Perkusyjną na festiwalu „Warszawska Jesień”. Niezwykle bogaty był dla niego rok 1992, kiedy to pojawił się na festiwalu perkusyjnym „Inventionen” w Berlińskiej Filharmonii, Festiwalu Muzyki Współczesnej w Bratysławie, w końcu – na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, gdzie otrzymał Nagrodę im. Karola Musioła za piosenkę Przebiśnieg i ja.

Wystąpił także na festiwalach: Brosella International Festival, Gosten Hofer Jazz Tage, Jak-Jazz-Jakarta, White Nights In St. Petersburg, Kaunas Jazz Festival, Graz Jazz Festival, a także – Złota Tarka we Wrocławiu, Festiwal Gospel w Osieku, World Art w Wieliczce (m.in. z Joe Zawinulem) i na krakowskich festiwalach – Zaduszki Jazzowe, Solo-Duo-Trio, Starzy i Młodzi czyli Jazz w Krakowie i Letni Festiwal Jazzowy Piwnicy Pod Baranami. Koncertował niemal na całym świecie, m.in.: w Austrii, Belgii, Czechach, Hiszpanii, Niemczech, Rosji, Szwajcarii, Szwecji, na Białorusi, Litwie, Słowacji, Ukrainie, Węgrzech, a także w Indonezji, Kanadzie i USA (m.in., w Filharmonii Chicagowskiej).

Często występuje ze swoim Quintetem, w skład którego wchodzą młodzi zdolni muzycy, jak: Tomasz Grzegorski – sxf., Maciej Adamczak – cb., Sebastian Frankiewicz – dr., Jan Smoczyński – pf. czy Paweł Kaczmarczyk z zespołem. Od 1994 r. tworzy wraz z basistą Krzysztofem Ścierańskim unikalny jazz-rockowy duet opierający się na miksturze styli i improwizowanych na żywo interpretacjach poezji różnych autorów. W 1996 r. założył międzynarodowy zespół Cantabile In Jazz, gdzie przez wiele lat występowały światowej sławy wokalistki jazzowe: Urszula Dudziak, Michele Hendricks i Judy Niemack, a także basiści – Anthony Jackson – bg., Mariusz Bogdanowicz – cb. czy Adam Skrzypek – cb. Związany jest także z innym międzynarodowym składem – Trilogy, który tworzył z Günterem Wehingerem – fl. i Artem Lande – pf., a ostatnio Peterem Madsenem – pf. Z zespołem nagrał płytę live pt. Trilogy, a w 1999 r. odbył trasę koncertową po USA, z gościnnym udziałem Paula McCandlessa w klubie „Yoshi’s”. Ostatnio – jako Songlines – współpracuje również z wybitnymi artystami z Austrii, jak: Heinrich von Kalnein, Uli Rennert i Achim Tang.

Marek Bałata uczestniczył w wielu sesjach płytowych, m.in. w nagraniu płyty Sławomira Kulpowicza pt. Samarpan Songs w 1993 r. i płyty Krzysztofa Ścierańskiego pt. Far Away From Home w 1993 r. Polskojęzyczna piosenka z tej płyty pt. Błogosławiony jest każdy dźwięk zdobyła III miejsce w plebiscycie „Muzycznej Jedynki” w 1994 r. Tego samego roku ukazała się jego pierwsza płyta autorska pt. Voice Paintings. Wszystkie kompozycje na płycie są jego autorstwa, m.in.: Zabawy z Kasią, Preludium d-moll dla Andrzeja, Ballada wyzwolona czy nawiązująca do mazurka Fryderyka Chopina kompozycja Pod drzewem Fryderyka. Znajdziemy tutaj pełną gamę fascynacji muzycznych wokalisty – od czystego jazzu, poprzez funk, muzykę ludową i poważną, kończąc na muzyce współczesnej. Kolejną płytą były Kolędy (1995 r.). To synteza kunsztu wokalisty i możliwości współczesnej techniki. Znalazły się na niej wigilijne przeboje nowocześnie zaaranżowane na syntezatory i gitarę basową Krzysztofa Ścierańskiego. Następnie zrealizował ciekawy koncertowy album pt. Trilogy, nagrany z triem Trilogy w Studio Programu III Polskiego Radia. Na repertuar koncertu-płyty złożyły się kompozycje Marka Bałaty (m.in. Blues For Billy Hart czy Jumperski), jego partnerów (m.in. Osmogulosis pleontis Arta Lande), instrumentalny standard Quiet Now – tutaj ze słowami belgijskiej artystki Patrycji Beysens i piosenka Zygmunta Koniecznego pt. Taki pejzaż. Jego ostatnią propozycją płytową jest album Ewa Karpf – Wiersze. Kompozycje zawarte na płycie prezentują odmienne, alegorycznie nakreślone konwencje muzyczne: muzykę ludową, blues, funk i punktualizm. Użyte środki muzyczne nawiązują do modernistycznych idei kompozytorów XX-wiecznych (Bela Bartok, Anton Webern) i do poszukiwań sonorystycznych awangardowych twórców związanych z nieortodoksyjnymi nurtami jazzu (Chick Corea, Bobby McFerrin)[2].

Dokonał nagrań archiwalnych dla Programu III Polskiego Radia, wystąpił w programach TV, m.in.: Studio Hi-fi (reż. Z. Proszowski), Piosenki z kontekstem (reż. Anna Barcikowska), Inside Drumming (reż. M. Krzyżanowski)[1], Mały Jazz – koncerty live, Haich Live, Oratorium Woła Nas Pan (Włodzimierz KorczErnest Bryll) oraz Nieszpory Gospel[2]. Wystąpił w roli kantora w musicalu pt. Sztukmistrz z Lublina (reż. Jan Szurmiej), wystawionym w kwietniu 1994 r. w Operetce Warszawskiej[1] i teatrze „Rampa” w Warszawie w 2004 r., a także w sztuce Krwawe gody w Teatrze Polskim we Wrocławiu. Nagrał partie wokalne do ścieżki dźwiękowej filmu fabularnego pt. Grający z Talerza – Jana Jakuba Kolskiego i dokumentu Maleńki[2]. Jest laureatem ankiety Jazz Top magazynu „Jazz Forum” w kategorii nowa nadzieja w 1989 r. oraz w kategorii wokalista jazzowy roku w latach 1990, 1992–2001, 2004–2007[1].

Jako artysta grafik prezentował swoje prace na wystawach indywidualnych w kraju i za granicą, takich jak, m.in.: Salon Zimowy w Radomiu w 1980 r., I Zimowa Wystawa Rysunku (I nagroda) w Krakowie w 1981 r., Grafika Miesiąca (II nagroda) w Krakowie w 1981 r., a także na spektaklach multimedialnych (m.in.: krakowski World Art z 1992 r. i Letni Festiwal Jazzowy Pod Baranami z 2002 r.), łączących śpiew, projekcję wideo, poezję, taniec i rysunek, czyli tzw. Śpiewobrazy[2].

Bibliografia

1. 

Wolański, Ryszard.

2. 

Rabiański, Radosław.

3. 

http://www.balata.art.pl/.
Oficjalna strona internetowa Marka Bałaty [odczyt: 04.03.2010].