Zgłoszenie do artykułu: Oka

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Oka

Szumi dokoła las

Autor słów:

Pasternak, Leon

Autor muzyki:

Turski, Stefan[11]
Melodia piosenki Oka powstała na podstawie muzyki powyższego autora skomponowanej do pieśni Szumią Oleandry.

Powiadowski, Władysław[12]

Šváb-Malostranský, Josef[13]
Autor melodii czeskiego oryginału.

Melodia:

na motywach utworu Szumią Oleandry

Data powstania:

lipiec 1943

Miejsce powstania:

obóz I Dywizji im. Tadeusza Kościuszki w Sielcach nad Oką

Informacje

Jedna z najbardziej znanych piosenek I Dywizji Wojska Polskiego im. Tadeusza Kościuszki. Autorem słów był poeta Leon Pasternak, kierownik artystyczny Teatrzyku Żołnierza przy I Dywizji, zwanego popularnie Teatrzykiem z Tęczą. Okę, która przysporzyła mu niemało sławy, wykonano po raz pierwszy w czasie premiery montażu poetycko-muzycznego w Sielcach w lipcu 1943 r. Następnego dnia rozbrzmiewała już we wszystkich jednostkach dywizji. Piosenka miała rytm marsza, melodia łatwo wpadała w ucho, Leon Pasternak zapożyczył ją z popularnego ongiś wodewilu Stefana Turskiego Lola z Ludwinowa, opartego na miejskim folklorze Krakowa. Piosenka nosiła tytuł Oleandry i należała do najstarszych samorodnych utworów związanych tematycznie z parkiem i błoniami nad Wisłą.

Oka doczekała się licznych publikacji zarówno w czasie wojny, kiedy była drukowana na łamach „Żołnierza Wolności”, jak i po zwycięskim jej zakończeniu. Była pierwszym utworem muzycznym, który nadano w 1944 r. przez lubelską rozgłośnię radiową „Pszczółka”. Prócz tego znaleźć ją można w Małym śpiewniku żołnierza polskiego, w Śpiewniku Władysława Cichockiego, w zbiorku Serce w plecaku, w śpiewniku Żołnierska rzecz, w broszurze Wiersze i pieśni Pierwszej Armii Polskiej w ZSRR, a także we wszystkich śpiewnikach szkolnych[1].

Prawdopodobnie piosenka ma swoje korzenie u czeskich sąsiadów, gdzie Josef Šváb-Malostranský – ówczesny właściciel księgarni na ulicy Mosteckiej w Pradze z okazji uruchomienia pierwszej linii tramwaju elektrycznego w mieście skomponował właśnie melodię wraz z tekstem na potrzeby praskich kabaretów. Utwór nosił tytuł Já mám tramway novou i stał się niezwykle popularny na terenie Cesarstwa Austriackiego trafiając następnie na polski grunt i dając początek muzycznemu opracowaniu w postaci piosenki pt. Oka[13]. Czeski pierwowzór jest dostępny pod linkiem stanowiącym 14-tą pozycję w bibliografii do tego rekordu[14].

Bibliografia

1. Niech wiatr ją poniesie: antologia pieśni z lat 1939–1945, s. 682, 683, 765, 766.

2. Pieśni i piosenki.

3. Żołnierska rzecz: zbiór pieśni wojskowych, s. 79, 80.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

4. To idzie młodość: śpiewnik jednogłosowy, s. 34, 35.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

5. Jeszcze jeden mazur dzisiaj: pieśń w łatwym układzie na fortepian, s. 75.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

6. Nasze piosenki, s. 25, 26.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

7. Śpiewnik „Iskier”: pieśni i piosenki na różne okazje, s. 65, 66.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

8. Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski: [melodie i teksty], s. 104, 211.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

9. Niech rozbrzmiewa wolny śpiew: śpiewnik, s. 389.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

10. Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 132, 133.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

11. ...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 280, 281.

12. http://www.przewodnicy.tychy.pl/spiewnik/?pl_szumi-dokola-las,884&PHPSESSID=8aa22c2bfdcb2ffaff2802786ad29736.
Strona internetowa Koła Przewodników Turystycznych im. Henryka Czyby w Tychach [odczyt: 25.04.2012].

13. http://www.supraphonline.cz/album/2107-pisnicky-z-hospod-stare-prahy-i?trackId=32510.
Strona internetowa Supraphonline [odczyt: 25.04.2012].

14. http://www.youtube.com/watch?v=vUhyfSqSHC0.
Serwis internetowy Youtube [odczyt: 25.04.2012].

15. Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 308.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.