Z dymem pożarów

Zgłoszenie do artykułu: Z dymem pożarów

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE i ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 (Dz. U. poz. 1000), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.
Administratorem danych jest Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” z siedzibą w Krakowie przy ulicy Krakusa 7. Wszelkie dokładne informacje o tym jak zbieramy i chronimy Twoje dane uzyskasz od naszego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (iodo@bibliotekapiosenki.pl).
Wszystkim osobom, których dane są przetwarzane, przysługuje prawo do ochrony danych ich dotyczących, do kontroli przetwarzania tych danych oraz do ich uaktualniania, usunięcia jak również do uzyskiwania wszystkich informacji o przysługujących im prawach.

Tytuł:

Z dymem pożarów

Chorał

Autor słów:

Ujejski, Kornel

Autor muzyki:

Nikorowicz, Józef

nieznany[2], [3]

Prosnak, Jan[8]
Dokonał opracowania muzycznego.

Data powstania:

marzec 1846

Informacje

Pieśń powstała w marcu 1846 r. po upadku Powstania Krakowskiego, zakończonego „Rabacją galicyjską” – krwawą rzezią szlachty polskiej i spaleniem 500 dworów przez chłopów z poduszczenia zaborcy austriackiego. Na czele „rabacji” stał Jakub Szela, jak później się okazało, agent austriacki[15].

Wstrząśnięty tymi wydarzeniami 19-letni kompozytor Józef Nikorowicz (1827–1890) stworzył „Chorał”. Po niedługim czasie, młody lwowski poeta, Kornel Ujejski (1823–1897), zainspirowany sugestywną muzyką utworu, z którą zapoznał go sam kompozytor, napisał do niej tekst[7]. Słowa stanowiły dziesiątą część z cyklu zwanego „Skargami Jeremiego” i zostały opublikowane osobno 2 kwietnia 1848 r. we Lwowie[12]. Szczególne znaczenie i popularność pieśń osiągnęła w okresie Powstania Styczniowego. Po powstaniu śpiewano ją jako hymn narodowy podczas manifestacji patriotycznych, a także w kościołach.

Władze państw zaborczych, świadome roli, jaką w budzeniu uczuć patriotycznych i dążeń wolnościowych spełniał ten utwór, wydały zakaz jego wykonywania. Najsurowiej był respektowany w zaborze pruskim, gdzie ogłoszono najwięcej wyroków skazujących za granie lub śpiewanie tej pieśni. W czasie drugiej wojny światowej melodia „Chorału”, nadana przez radio Londyn, stanowiła umowny sygnał do rozpoczęcia Powstania Warszawskiego[7].

Bibliografia

1. 

Pieśni narodowe, wojenne, obozowe, ludowe: z muzyką, s. 5–7.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

2. 

Śpiewnik narodowy z nutami, s. 75–77.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

3. 

Piosenki leguna tułacza, s. 9, 10.

4. 

Ojców naszych śpiew: pieśni patriotyczne, nr 141.

5. 

Śpiewnik pracownic polskich, s. 5–7.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

6. 

Jeszcze jeden mazur dzisiaj: pieśń w łatwym układzie na fortepian, s. 94, 95.

7. 

Śpiewnik polski, s. 56, 57.

8. 

Siedem wieków pieśni polskiej: śpiewnik dla młodzieży z komentarzem historycznym, s. 155, 156.
Publikacja zawiera skrócony tekst utworu.

9. 

Polskie pieśni i piosenki: śpiewnik polski: [melodie i teksty], s. 49, 50, 202.

10. 

Pieśni narodowe z muzyką: w setną rocznicę trzeciego rozbioru Polski wydane. Z. 2, s. 8, 9.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki.

11. 

Polski śpiewnik narodowy z melodiami, s. 3, 4.

12. 

Śpiewnik pieśni patriotycznej, s. 22, 23.

13. 

Śpiewniczek młodzieży polskiej: zawierający dawne i nowsze pieśni z muzyką na 1, 2 i 3 głosy. Z. 1, z. I, nr 2, s. 8, 9.

14. 

Tam na błoniu błyszczy kwiecie: śpiewnik historyczny, s. 156, 157.

15. 

...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 30–32.

16. 

Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 105, 106.

Finansowanie

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013.