Pierwsza kadrowa

Zgłoszenie do artykułu: Pierwsza kadrowa

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Ośrodek Kultury „Biblioteka Polskiej Piosenki” mieszczący się w Krakowie, przy ul. Krakusa 7, zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 z późn. zm.), w celu wymiany informacji z zakresu polskiej pieśni i piosenki. Wymiana informacji będzie się odbywać zarówno za pośrednictwem niniejszego formularza jak i bezpośrednio, w dalszym toku spraw, redaktora bazy danych, prowadzącego korespondencję z właściwego dla niego adresu mailowego.

Tytuł:

Pierwsza kadrowa

Pieśń pierwszej kompanii kadrowej

Kadrówka

Raduje się serce...

Marsz Pierwszej Kompanii Kadrowej

Piosnka kompanii kadrowej

Klasyfikacja:

pieśń legionowa

Autor słów:

Ostrowski, Tadeusz

Łęcki, Wacław Kazimierz[1], [8], [10], [12]
Napisał dwie zwrotki w w pierwszym, drugim i czwartym wariancie tekstu utworu.

Autor muzyki:

nieznany

Melodia:

warszawskiej piosenki brukowej Siwa gąska siwa – po Wisełce pływa...[7], [11], [12]

Data powstania:

sierpień 1914

Informacje

Piosenka ta powstała w czasie kilkudniowego marszu I Kompani Kadrowej, w dniach 6–12 sierpnia 1914[9].

W artykule Narodziny Kadrówki zamieszczonym w specjalnym numerze „Muzyki” (1935, nr 5-7) żołnierz Kompanii Kadrowej Lecki_Waclaw_Kazimierz wspominał okoliczności powstania popularnej piosenki: „Nocą z 5 na 6 sierpnia wyszliśmy, mijając pod parkiem Jordana salutującego w milczeniu Komendanta. Niepewność skończyła się niebawem: u końca parku zamiast pod Kopiec Kościuszki skręciliśmy w prawo – w stronę granicy. Cicho obchodziliśmy Kraków, gdzie mogli nas zatrzymać Austriacy. Gdzieś koło Prądnika zatrzymał nas jadący bryczką nasz ‘intendent’, obecny gen. Litwinowicz i uraczył bułkami i kiełbasą nasze puste od wczoraj żołądki. Nastrój poważny poweselał, rozłożyliśmy się na trawie, a na środek drogi, zagryzając bułkę, wystąpił Oster i z miejsca zaśpiewał nam piosenkę, która tak oddawała nasz nastrój w tej chwili, że raz podchwycona już nie zeszła z ust kompanii naszej i obiegła rychło pułk cały i całe Legiony... A melodia pieśni? Nie nastarcza ona żadnych problemów. Tekst ułożony został do znanej i śpiewanej w Strzelcu melodii andrusowskiej Piosenki znad Wisły Siwa gąska, siwa, po Dunaju pływa”.

W tym samym artykule Lecki_Waclaw_Kazimierz przyznał się do autorstwa dwóch zwrotek: szóstej (A gdy się szczęśliwie zakończy powstanie) oraz ostatniej:

Może by nas wcale nie bolały nogi,

Gdyby komendanci nie skracali drogi[1].

I Kompania Kadrowa złożona z uczniów letnich strzeleckich szkół wojskowych Związków (krakowskiej) i Drużyn (w Nowym Sączu)[7] – pierwszy od czasów Powstania Styczniowego regularny oddział Wojska Polskiego. O świcie 6 sierpnia 1914 r. wyruszył z krakowskich Oleandrów (park, teren wystawy rolniczej, miejsce koncentracji i mobilizacji wojska) do walki z wojskami rosyjskimi. Z tą pieśnią Pierwsza Kadrowa, pod wodzą J. Piłsudskiego, wkroczyła 12 sierpnia 1914 r[12]. o godzinie 1 popołudniu[2].

Pieśń pierwszej kompanii kadrowej, złożonej z uczniów letnich strzeleckich szkół wojskowych Związków (krakowskiej) i Drużyn (w Nowym Sączu)[7].

por.: Polskie pieśni wojenne i piosenki obozowe, Zebrał Ad(am) Z(agórski), Piotrków 1915, s. 55–56 (pt. Pierwsza Kadrowa); Biernacki-„Kostek” Wacław, Marsze i piosenki Brygad Piłsudskiego, Kraków 1915, s. 4-5 (pt. Kadrówka)[1].

Bibliografia

1. A gdy na wojenkę szli Ojczyźnie służyć...: pieśni i piosenki żołnierskie z lat 1914–1918: antologia, s. 101, 102, 390, 391.

2. Muza Legionów Polskich 1914–1915: oryginalne śpiewy i śpiewki wojenne z melodiami. Z. 2, s. 15–17.

3. 10 pieśni legionowych: w łatwym układzie na 3 głosy męskie lub żeńskie, dla użytku chórów szkolnych, ludowych i związków strzeleckich, s. 7, 8.

4. Wiadomosci_Polskie_1915_24, s. 8, 9.

5. Żołnierskie piosenki obozowe: (50 piosenek – tekst i melodie), s. 11, 12.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

6. Piosenki leguna tułacza, s. 38, 39.

7. Polska pieśń wojenna: antologia poezyi polskiej z roku wielkiej wojny, s. 186, 187.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

8. Śpiewnik polski, s. 102, 103.

9. Śpiewnik strzelecki szkoły junaka: dla organizacyj przysposobienia wojskowego, s. 189, 190.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

10. Śpiewnik pieśni patriotycznej, s. 28.
Publikacja nie zawiera informacji na temat muzyki utworu.

11. Śpiewniczek młodzieży polskiej: zawierający dawne i nowsze pieśni z muzyką na 1, 2 i 3 głosy. Z. 1, z. I, nr 34, s. 49, 50.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu i muzyki utworu. W śpiewniku zamieszczono skrócony tekst.

12. ...pieśń ujdzie cało...: śpiewnik.. T. 1, s. 168, 169.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora muzyki utworu.

13. Śpiewnik młodej wsi: na 2 głosy, s. 69.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu i muzyki utworu.

14. Nasze piosnki polowe.

15. Złota księga pieśni polskich: pieśni, gawędy, opowieści, s. 231, 232.
Publikacja nie zawiera informacji na temat autora tekstu oraz muzyki utworu.

16. Marsze i piosenki Brygady Piłsudskiego, s. 4, 5.
W siódmej zwrotce jest A więc piersi zamiast A więc naprzód.

Finansowanie

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013.